| DİRENÇ NEDİR | ||||||||||||||||||||||
Direncin birimi ''Ohm'' 'dur. Ohm 'un ast katları; pikoohm, nanoohm, mikroohm, miliohm, üst katları ise; kiloohm, megaohm ve gigaohm 'dur. Dirençler devrelerde; |
||||||||||||||||||||||
| Yapıldıkları Maddeye Göre Direnç Çeşitleri | ||||||||||||||||||||||
Bu
tip dirençler toz halindeki karbonun dolgu maddesi ve reçineli tutkal
ile karışımından üretilir. Karbon dirençler tolerans oranları yüksek
olan ve değerleri direnç eskidikçe değişebilen dirençlerdir. Karbon dirençler büyük değerli dirençlerin yapılmasına uygundur. Karbon dirençler küçük akımlı devrelerde kullanılır ve güçleri 1/10 W ile 5 W arasında değişmektedir. Karbon dirençlerin değerleri renk koduyla kodlanmıştır. Film dirençler elektrik akımına karşı direnç gösteren bir maddenin, seramik bir çubuğun etrafına kaplanmasıyla elde edilen dirençlerdir. Film dirençlerin; karbon film dirençler, metal film dirençler, metal oksit film dirençler, metal cam karışımı film dirençler ve cermet (seramik-metal) film dirençler gibi çeşitleri bulunmaktadır. Film dirençlerin tolerans (hata) oranları %1-2 gibi çok küçük değerlerdir. Düşük tolerans değerleri ve yük altındaki yüksek kararlılıkları nedeniyle film dirençler hassas yapılı elektronik devrelerde sıklıkla tercih edilir. Taş dirençler; krom-nikel, nikel-gümüş, konstantan, tungsten, manganin vb. Maddelerden üretilmiş tellerin porselen, bakalit, amyant gibi ısıya dayanıklı olan bir madde üzerine sarılması ile üretilen dirençlerdir. Taş dirençler büyük güçlüdürler, bu nedenle de yüksek akım çeken devrelerde kullanılmaları uygundur. Aynı sebepten dolayı taş dirençlerin yaydıkları ısı da yüksek olacağından devre üzerinde bu tip dirençlerin yakınına elektrolitik kondansatör, diyot, transistör, entegre vb. ısıdan çabuk etkilenen elemanlar monte edilmemelidir. Taş dirençler küçük değerli dirençlerin yapılması için uygundur. Taş dirençlerin değerleri gövdeklerinde yazılıdır ve güçleri 2 W ile 225 W arasındadır. |
||||||||||||||||||||||
| Direnç Bağlantı Türleri | ||||||||||||||||||||||
1 /RToplam = ( 1 /R1 ) + ( 1 /R2 ) + ( 1 /R3 ) + ( 1 /R4 ) şeklindedir. İşlemler yapılmadan önce tüm değerler aynı yani ohm, Kohm veya Mohm cinsine dönüştürülmelidir. 10 Kohm = 10,000 ohm, 2.2 Kohm = 2,200 ohm. Verilen formül yandaki dirençler için uygulandığında 1 / RToplam = 0.01355 yine bu eşitliğe göre RToplam = 1 / 0.01355 bu da 73.8 ohm'a eşittir.
Üretim Şekline Göre Dirençler
Üretim
şekillerine göre dirençler sabit değerli dirençler, değişken (ayarlı)
dirençler, kademeli dirençler, entegre tipi dirençler ve smd tipi
dirençler olarak sınıflandırılır.
Sabit değerli dirençlerin değerleri, direnç üzerinden geçen akım veya gerilimin değerlerine göre ya da herhangi bir fiziksel müdahale ile değişmez. Bu tip dirençler 0.1 ohm ile 22 megaohm arasında değişen değer ve güçlerde üretilir. Ancak bu aralıktaki her değerde değil standart değerlerde dirençler üretilir. Uygulamalarımızda bu standart değerler dışındaki dirençlere ihtiyaç olduğunda seri ya da paralel bağlamayla veya ayarlı dirençlerin kullanımıyla çözümlendirilir. Değişken dirençler yüksek dirençli tel sarımlı ya da karbondan üretilen ve hareket ettirilebilen ortak uçları sayesinde değerleri değiştirilebilen dirençlerdir. Bu tip dirençler devrelerde akım ve gerilim ayarlayıcı olarak kullanılır. Ayarlı dirençlerin sağlamlıklarını kontrol etmek için ohmmetrenin probları ilk olarak direncin kenar uçlarına değdirilir ve okunan değerin direnç üzerinde yazılı değerle aynı olup olmadığı kontrol edilir. Daha sonra da problardan biri ayarlı direncin orta (hareketli) diğeri ise kenar uçlara sırasıyla değdirilirken direncin ayarı değiştirilir ve okunan direnç değerinin değişip değişmediği kontrol edilir. Değer değişiyorsa ayarlı direnç sağlamdır. Yüksek akım ve gerilime dayanıklı olan değişken dirençlere reosta denir. Reostalar devrelerde akım ve gerilim ayarı yapabilmek için kullanılan elemanlardır. Potansiyometrelerin direnç değerleri dairesel olarak döndürülebilen bir mil ya da yatay olarak hareket ettirilebilen bir sürgü ile değiştirilebilen dirençlerdir. Potansiyometreler üç bacaklıdır. 1 ve 3 nolu uçlar arasında sabit bir direnç vardır. Ortadaki uç ise 1 nolu uç ile 3 nolu uç arasında hareket eder. 1 nolu uçla arasındaki direnç azaldıkça 3 nolu uç arasındaki direnç artar. Bu tip dirençlerde potansiyometrenin orta ucu yerine hareketli bir tırnağın kalın film direncin üzerinde konum değiştirmesi ile direnç değeri değiştirilmektedir. Hareket eden tırnak, sonsuz dişli özelliğinde bir vida üzerinde hareket etmektedir. Çok turlu ayarlı dirençlerde çok hassas direnç ayarı yapılabilir. Kademeli dirençler çok ayaklı kademeli dirençler ve direnç kutuları şeklinde bulunmaktadır. Çok ayaklı kademeli dirençler birkaç adet direncin bir gövde içine yerleştirilmesiyle oluşur. Böylece birkaç farklı değerde direnç elde edilmiş olur. Çok ayaklı kademeli dirençler devrelerde gerilim bölücü olarak kullanılmaktadır. Direnç kutularında ise bir kutu içine yerleştirilmiş olan dirençlerin ayar düğmeleri ile değiştirilebilmekte ve böylece istenen değerlerde dirençler elde edilebilmektedir. Bu tip dirençler genellikle ayar işlerinde ve deney yapmada kullanılır. Entegre dirençlerde bir çok direnç bir gövde içinde toplanmıştır. Bu tip dirençler çok karmaşık devrelerde montaj kolaylığı sağlamak için kullanılır. SMD devre elemanları SMT (Surface Mounted Technology) ile üretilen küçük boyutlardaki devre elemanlarıdır. SMD dirençlerin değerleri üzerlerinde belirtilmiştir. Bu belirtmelerde en sondaki değer çarpandır. Örneğin 180 = 18 ohm gibi. SMD dirençlerin akım ve güç değerleri çok düşük olduğundan düşük akım çeken devrelerde kullanılabilirler. SMD dirençlerin montajı için ince uçlu kaliteli bir havya ve hassas çalışma gerekir.
| | |||||||||||||||||||||
5 Temmuz 2013 Cuma
DİRENÇLER KULLANIM ALANLARI BAĞLANTI TÜRLERİ VE ÇEŞİTLERİ
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)



Hiç yorum yok:
Yorum Gönder